Tehran, Iran – Tháng 6 năm 2025 – Căng thẳng giữa Iran và Hoa Kỳ tiếp tục leo thang khi Đại Giáo Chủ Iran, Ayatollah Ali Khamenei, chính thức ra lệnh truy nã toàn cầu đối với cựu Tổng thống Mỹ Donald J. Trump, với cáo buộc liên quan trực tiếp đến vụ ám sát Tướng Qasem Soleimani vào tháng 1 năm 2020.
Trong tuyên bố phát đi từ Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại Giáo Chủ Khamenei gọi ông Trump là “kẻ sát nhân không thể được tha thứ” và yêu cầu cộng đồng quốc tế hợp tác để “đưa ông ta ra trước công lý”. Đây là lần đầu tiên kể từ sau Cách mạng Hồi giáo 1979, Iran phát đi một lệnh truy nã quốc tế đối với một cựu lãnh đạo Mỹ một cách công khai và chính thức.
Nguyên nhân truy nã
Lệnh truy nã được ban hành xoay quanh vụ không kích bằng máy bay không người lái (drone) của Mỹ tại sân bay Baghdad (Iraq) vào ngày 3/1/2020, dẫn đến cái chết của Tướng Qasem Soleimani – chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Quds, một nhân vật quyền lực trong hệ thống quân sự Iran. Vụ việc khi đó do đích thân Tổng thống Donald Trump phê duyệt và được Nhà Trắng xác nhận ngay sau đó.
Iran tuyên bố đây là “một hành vi khủng bố có tổ chức cấp quốc gia” và đã nhiều lần kêu gọi điều tra quốc tế, nhưng không nhận được sự hưởng ứng chính thức từ các tổ chức lớn như Liên Hợp Quốc hay Interpol. Tuy nhiên, vào năm 2025, tình hình đã thay đổi khi Tehran một lần nữa nhấn mạnh lập trường “không quên, không tha thứ”, đồng thời công bố các bằng chứng bổ sung để thúc đẩy yêu cầu truy tố hình sự Trump trước tòa án quốc tế.
Khả năng thực thi lệnh truy nã
Theo thông tin từ Bộ Tư pháp Iran, một hồ sơ pháp lý chi tiết đã được đệ trình lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), dù Hoa Kỳ không phải là thành viên tham gia ICC. Iran cũng đồng thời phát đi yêu cầu tới Interpol để phát hành “Lệnh Truy Nã Đỏ” (Red Notice) đối với ông Trump, nhưng khả năng được chấp thuận vẫn còn bỏ ngỏ do yếu tố chính trị phức tạp.
Trong phản ứng đầu tiên, Văn phòng của ông Donald Trump tại Florida đã gọi động thái của Iran là “lố bịch, có động cơ chính trị và hoàn toàn vô nghĩa”. Chính phủ Mỹ hiện tại (2025) vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức, tuy nhiên các chuyên gia nhận định rằng bất kỳ hành động nào từ phía Interpol hoặc ICC cũng sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Washington.
Ảnh hưởng đến quan hệ Iran – Mỹ
Động thái mới của Iran được cho là sẽ làm xấu đi nghiêm trọng bất kỳ hy vọng nào về cải thiện quan hệ giữa hai nước. Sau một loạt các vòng đàm phán hạt nhân không thành công trong năm 2024, lệnh truy nã này có thể khiến cánh cửa đối thoại đóng sập hoàn toàn.
Giới phân tích Trung Đông cảnh báo, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, nguy cơ xung đột quân sự một lần nữa bùng phát tại Vịnh Ba Tư là điều khó tránh khỏi.
Kết luận:
Lệnh truy nã toàn cầu đối với Donald Trump được xem là một bước đi táo bạo và mang tính biểu tượng cao từ phía Iran. Dù khả năng thực thi còn nhiều giới hạn, nhưng đây là dấu hiệu cho thấy Tehran quyết tâm theo đuổi “công lý” mà họ cho là cần thiết để rửa nhục quốc gia – đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ về lập trường không khoan nhượng với các hành động quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực.
